حداقلي‌ترين نكته‌اي كه از كنار گذاشتن چهره‌هاي سابق سياست خارجي ترامپ برداشت مي‌شود اين است كه ترامپ اعتراف مي‌كند اجراي سياست فشار حداكثري عليه ايران با تيم گذشته شكست خورده به همين دليل نيز تقابل با ايران را اين بار با تصويري جديد پي گرفته است.
گروه سياسي - خبرگزاري تسنيم، دونالد ترامپ كه در آستانه ورود مجدد به كاخ سفيد قرار دارد در چينش كابينه دوم خود دست به اتخاذ تصميماتي جنجالي و معنادار زده است.
يكي از نخستين اقداماتي كه ترامپ در اين مسير انجام داده، پايان دادن به حفاظت فيزيكي از جان بولتون، مشاور امنيت ملي پيشين آمريكا است. اين تصميم به‌ويژه در ميان نگراني‌ها نسبت به انتقام از بولتون به‌دليل نقشش در ترور شهيد قاسم سليماني اهميت دارد، ترامپ همچنين در شبكه اجتماعي «سوشيال تروث» اعلام كرد كه در حال بازنگري در تيم خود است و به طور فعال مشغول بركناري بيش از هزار نفر از مقامات دولت پيشين، از جمله برايان هوك است. فردي كه در دولت بايدن در مركز پژوهشي ويلسون براي دانشمندان مشغول بوده و در دولت خود ترامپ نيز نماينده ويژه در امور ايران است.
او پيش از اين نيز اعلام كرده بود كه مايك پمپئو وزيرخارجه دولت اول ترامپ در اين دولت جايي نخواهد داشت. حداقلي‌ترين چيزي كه از كنار گذاشتن سه شخصيت مذكور برداشت مي‌شود اين است كه ترامپ اعتراف مي‌كند اجراي سياست فشار حداكثري عليه ايران با تيم گذشته شكست خورده به همين دليل نيز تقابل با ايران را اين بار با تصويري جديد در پي گرفته است.
بولتون كه در دوران حضورش در دولت ترامپ نقش برجسته‌اي در اعمال سياست فشار حداكثري عليه ايران داشت، پس از ترور شهيد سليماني، هدف ادبيات تهديدات آميزي در مورد انتقام قرار گرفت.
پايان دادن به حفاظت فيزيكي از بولتون به‌طور مستقيم به تغييراتي در رويكرد ترامپ و تيم او در قبال سياست‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي اشاره دارد. اين تصميم مي‌تواند نشان‌دهنده يك تغيير استراتژيك در سياست‌هاي ترامپ باشد. جان بولتون، به‌عنوان يكي از برجسته‌ترين چهره‌هاي سياست خارجي ترامپ، با اتخاذ سياست‌هاي تند عليه ايران شناخته مي‌شود.
تهديدات و فشارهايي كه به‌واسطه سياست‌هاي ترامپ عليه ايران ايجاد شد، موجب آسيب به موقعيت ايالات‌متحده در منطقه و متحد منطقه‌اي او در خاورميانه گرديد. آمريكا كه به تحقيرآميز ترين شكل ممكن از افغانستان خارج شده است و اكنون براي خارج شدن از عراق نيز بيش از هميشه تحت فشار گروه‌هاي مقاومت عراقي و سياسيون اين كشور قرار گرفته و اسرائيل نيز كه اميدوار بود با پيمان ابراهيم و كريدور آيمك جايگاه بهتري در خاورميانه پيدا كند بعد از 7 اكتبر و متحمل شدن شكست سنگين از حماس در يك موقعيت امنيتي پيچيده قرار گرفته و عملا در بحران فرو رفته است.
بنابراين پايان دادن به حفاظت فيزيكي از بولتون ممكن است در راستاي يك تغيير استراتژيك بزرگ‌تر در سياست خارجي ترامپ باشد. به نظر مي‌رسد كه ترامپ به دنبال تقويت موقعيت خود در عرصه جهاني از طريق تغيير مسير نسبت به رويكرد سياسيون پيشين است رويكردي كه لزوما به معني تمايل به مذاكره با ايران از آن برداشت نمي‌شود و چه بسا اين مواجهه تشديد شود. تا زمان مشخص شدن جهت گيري دولت جديد ترامپ گزاره قطعي اين است كه او قصد دارد از برخي از سياست‌هاي شكست‌خورده گذشته خود فاصله بگيرد و تقصيرات را صرفا معطوف به ساير شخصيت‌ها كند تا به اين ترتيب برند افراطي كه منجر به شكست او در انتخابات 2020 شده بود را اصلاح كند.
دولت سياسي به دولت تجاري تبديل مي‌شود
يكي از مهم‌ترين و پر سر و صداترين اقدامات ترامپ در دولت جديد، تصميم به شناسايي و بركناري بيش از هزار نفر از مقامات دولت پيشين است كه طبق گفته‌هاي او، با چشم‌انداز «عظمت دوباره آمريكا» همسو نيستند.
اين تصميم از طريق اعلاميه‌اي در شبكه اجتماعي «سوشيال تروث» توسط ترامپ به اطلاع عموم رسيد، جايي كه او به‌طور مستقيم از بركناري افرادي چون برايان هوك، نماينده ويژه وزارت امور خارجه در امور ايران، خبر داد.
اين تغييرات نه تنها نشان‌دهنده تلاش ترامپ براي بازسازي تيم خود، بلكه نمادي از تمايل او به دوري از سياست‌هاي قبلي است كه بسياري آنها را عامل شكست‌هاي مهم در سياست خارجي و داخلي ايالات‌متحده مي‌دانند.
برايان هوك پيش از اين به‌عنوان يكي از برجسته‌ترين چهره‌هاي ديپلماسي ترامپ در قبال ايران شناخته مي‌شد، او به‌ويژه در موضوعاتي مانند خروج يكجانبه از برجام و سياست فشار حداكثري عليه تهران نقش‌آفريني كرده بود.
ترامپ با بركناري او، به نوعي از سياست‌هاي شكست‌خورده گذشته خود فاصله مي‌گيرد و اين اقدام مي‌تواند به‌عنوان يك پيام به افكار عمومي و حتي مخالفان در داخل و خارج از آمريكا تلقي شود كه ترامپ قصد دارد در دور دوم رياست‌جمهوري خود رويكردهاي متفاوتي اتخاذ كند.
علاوه بر اين ترامپ پيش‌تر نيز اعلام كرده بود كه به مايك پمپئو، وزير امور خارجه پيشين خود، در دولت جديدش مسئوليتي نخواهد داد. پمپئو كه از حاميان سرسخت سياست‌هاي ضد ايراني دولت ترامپ و همچنين خروج از برجام بود، از ديگر مقامات كليدي است كه به‌نظر مي‌رسد ترامپ قصد دارد از او دوري كند.
اين تصميمات به‌ويژه در زماني كه ترامپ در حال برنامه‌ريزي براي بازگشت به كاخ سفيد بود، قابل توجه به نظر مي‌رسد و به‌طور عمده نشان‌دهنده تغييرات در نگرش او نسبت به سياست‌هاي خارجي و استراتژي‌هاي داخلي ايالات‌متحده است.
در عين حال، ترامپ در حال بازسازي تيم خود با افرادي است كه به‌طور مستقيم با چشم‌انداز او براي «عظمت دوباره آمريكا» هم‌راستا هستند و حجم زيادي از ثروت جهان را در اختيار دارند. در راس اين افراد نيز ايلان ماسك مالك توييتر و تسلا قرار دارد كه تصدي سمت «وزارت كارآمدي» به او وعده داده شده است. اين اقدام نشان مي‌دهد كه ترامپ قصد دارد در دور دوم رياست‌جمهوري خود، سياست‌هاي داخلي و خارجي جديدي را دنبال كند كه ممكن است در راستاي تقويت موقعيت اقتصادي و ديپلماتيك آمريكا در جهان باشد. همچنين اين تغييرات مي‌تواند راه را براي گسترش ديپلماسي اقتصادي آمريكا با كشورهاي مختلف هموارتر كند.
ترامپ به شكست اعتراف كرد اما از آن درس نگرفت
دولت ترامپ در دوران اول رياست‌جمهوري خود سياست‌هاي خارجي متعددي را اجرا كرد كه يكي از جنجالي‌ترين و بحث‌برانگيزترين آنها، سياست فشار حداكثري عليه ايران و خروج از توافق هسته‌اي برجام بود.
اين سياست‌ها نه تنها روابط ايالات‌متحده با ايران را به نقطه بحراني رساند، بلكه باعث تشديد تنش‌ها در خاورميانه و همچنين ايجاد شكاف‌هاي عميق در روابط آمريكا با ديگر قدرت‌هاي جهاني شد.
اما اكنون كه ترامپ به كاخ سفيد بازگشته، به‌نظر مي‌رسد مي‌خواهد مسئوليت شكست اين سياست‌ها را به گردن ديگران بيندازد. ترامپ در سال 2018 با خروج يكجانبه از توافق هسته‌اي برجام، نقض آشكار توافقي بين‌المللي را به‌عنوان بيت فورد سياست اصلي خود اتخاذ كرد. اين اقدام در ابتدا با اميد به فشار حداكثري و وادار كردن ايران به پذيرش شروط جديد و سخت‌تر براي توافق هسته‌اي صورت گرفت، اما به‌سرعت مشخص شد كه اين سياست با شكست‌هاي عمده‌اي مواجه شده است.
برخلاف آنچه كه برايان هوك مشاور پمپئو و نماينده ويژه امور ايران مدعي بود ايران نه تنها تسليم فشارهاي اقتصادي و سياسي نشد، بلكه در جهت تقويت روابط خود با كشورهاي ديگر همچون چين، روسيه، و همچنين با پيوستن به سازمان‌هايي نظير بريكس و شانگهاي گام‌هاي بلندي برداشت.
ترامپ در طي سال‌هاي گذشته در مقابل انتقادهايي كه به سياست‌هايش در قبال ايران وارد مي‌شد، با اعتماد به نفس به دفاع از سياست‌هاي خود پرداخت و معتقد بود كه فشار حداكثري در نهايت باعث خواهد شد كه ايران به پاي ميز مذاكره بيايد. اما او نيز اخيراً تلويحا در مورد شكست راهبرد فشار حداكثري زبان به اعتراف گشوده است.
ترامپ به طور علني اعلام كرده است كه تعرفه واردات از كشورهاي عضو بريكس، شامل چين، روسيه و ايران، را افزايش خواهد داد، كه اين سياست به نوعي نشان‌دهنده اعتراض به رشد و گسترش اين بلوك‌هاي اقتصادي است.
ترامپ با اين اقدام عملا اعتراف مي‌كند كه سياست فشار حداكثري براي مهار ايران به‌طور غيرمستقيم موجب تقويت موقعيت اقتصادي اين كشورها شده است. اگرچه ترامپ با اعلام «وضع تعرفه صد در صدي به واردات از كشورهاي عضو بريكس» و نيز اعلام رويكرد خود در مواجهه با ايران مبني بر «تلاش براي توقف درآمدهاي نفتي» نشان داده درسي از اين شكست نگرفته و همچنان سعي بر امتياز گيري از تهران با استفاده از اهرم‌هاي اعمال فشار خود دارد و در اين مسير ساير متحدان تهران در بريكس را نيز تهديد به تقابل كرده است.
برچسب:
،
ادامه مطلب
امتیاز دهید:
رتبه از پنج:
0
بازدید:
